روزنه اي بسوي محبت

  سایت تبیان

چرا حضرت فاطمه زهرا(س) خواست شبانه و مخفی به خاك سپرده شود؟ آیا محل دفن ایشان معلوم نیست؟

واقعیت آن است كه قضاوت قطعی درباره این كه چرا فاطمه زهرا(س) خواست شب و مخفیانه دفن شود، مشكل است.

درعین حال بعضی احتمالات در این مسئله تقویت می شود، با توجه به برخی روایاتی كه دراین زمینه وجود دارد. احتمال دارد وصیت حضرت زهرا(س) مبنی بر شب دفن نمودن حضرت ان باشد كه حضرت زهرا می خواست با این وصیت نارضایتی و ناخشنودی خود از برخی مسلمانان (به ویژه ابابكر و عمر) را اعلام نماید، چنان كه حضرت در بستر بیماری از مسلمانن شكایت نموده و فرمود به خدا دنیای شما را دوست نمی دارم و از مردان شما بیزارم! درون و بیرونشان را آزمودم و از آنچه كردند ناخشنودم!‌ ... نفرین بر این مكّاران... وای بر آنان! چرا نگذاشتند حق(والیت امام علی) در مركز خود قرار یابد و خلافت بر پایه های نبوت استوار ماند؟.[ اعیان الشیعه، ج 2، ص 469؛ بحارالانوار، ج 43، ص 206 - 207؛ جعفر شهیدی]

در برخی از روایات و متون تاریخی تصریح شده است كه حضرت زهرا(س) وصیت نمود كه ابابكر و عمر در تشییع جنازة او شركت نكنند.[ بحارالانوار، ج 43، ص 206- 207] از امام صادق(ع) سؤال شد كه چرا حضرت زهرا(س) شبانه دفن شد؟ حضرت فرمود لانّها أوصت أن لا یصلّی علیها الرّجلان العربیان؛[ همان؛ مناقب ابن شهر آشوب، ج 1، ص 504] حضرت زهرا(س) وصیت نمود كه آن دو مرد (ابوبكر و عمر) بر او نماز نخوانند. امام علی(ع) نیز طبق وصیت فاطمه زهرا(س) عمل نمود و او را شب دفن نمود.[ طبقات الكبری، ج 8، ص 18 - 19] در صحیح بخاری آمده است شوی او شبانه او را به خاك سپرد و رخصت نداد تا ابوبكر بر جنازة‌ او حاضر شود.[ صحیح بخاری، ج 5، ص 177.]

بنابراین، با این وصیت، حضرت زهرا(س) خواست نارضایتی خود از مردم، (به ویژه ابابكر و عمر) اعلام نموده و افكار عمومی را در طول تاریخ به این نكته جلب كند كه دختر پیامبر از برخی مسلمانان راضی نبوده و دستگاه حكومت نسبت به خاندان پیامبر(ص) ستم روا داشته است. هم چنین از این طریق، مظلومیت حضرت علی، غصب خلافت او و غصب فدك فهمیده شود.

اكنون بسیاری از اهل سنت معتقدند كه حضرت زهرا(س) در نهایت از آن دو نفر راضی شده بود و یا غصب خلافت و نارضاتی حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) را در این مسئله قبول ندارد.

مخفی نگه داشتن قبر حضرت این پرسش در اذهان عمومی به وجود می آورد كه چرا قبر دختر و تنها باقیمانده و یادگار پیامبر اسلام(ص) با آن عظمت مخفی باشد؟ مگر چه ستمی بر او روا داشته شده است؟ دانشمند ارجمند جعفر شهیدی می نویسد ... به هر حال پنهان داشتن قبر دختر پیغمبر ناخشنود بودن او را از كسانی چند نشان می دهد و پیداست كه او (فاطمه زهرا(س)) می خواسته است با این كار آن ناخشنودی را آشكار سازد.[ جعفر شهیدی، زندگانی حضرت فاطمه، ص 165.]

شاید مسئلة‌ مخفی نگهداشتن قبر،‌ اعلام مخالفت علی(ع) با خلفای وقت و غاصبین خلافت باشد. متأسفانه روشن نیست كه قبر دختر پیامبر در بقیع است و یا در خانة‌حضرت زهرا(س).[ زندگانی حضرت فاطمه، ص 162] برخی معتقدند كه فاطمه زهرا(س) را در بقیع دفن نمودند،[ همان، ص 165.] ولی برای پنهان داشتن قبر،‌صورت هفت قبر درست كردند [بحارالانوار،‌ج 43، ص 182.] و به روایتی چهل قبر ساختند تا قبر اصلی مخفی بماند. این قرینه ای است كه قبر داخل خانه نبوده، زیرا خانة‌ محقر دختر پیغمبر جای ساختن این همه صورت قبر را نداشته است. نیز روایتی در بحار دیده می شود كه مسلمانان بامداد شبی كه دختر پیغمبر به جوار حق رفت، در بقیع جمع شدند و در آنجا چهل قبل تازه دیدند.[ زندگانی فاطمه زهرا، ص 165]